2024 жылғы 4 желтоқсандағы ЖҚЕ өзгерістері: айыппұлдар, тексерулер және емтихандарға енгізілген түзетулер
2024 жылдың 4 желтоқсанынан бастап жол қозғалысы ережелеріне (ЖҚЕ) жаңа түзетулер күшіне енеді, деп хабарлайды Zakon.kz. Өзгерістер жылдамдықты асыру айыппұлдарына, орташа жылдамдықты бақылау енгізуге, сондай-ақ жол қозғалысы ережелерін бұзушылар үшін емтихан тапсыру шектеулеріне қатысты.
Негізгі өзгерістер
Фараларды жақпай жүру
Алдымен жағымды жаңалықтан бастайық. Күндіз сыртқы жарық құрылғыларын қолдану ережесін бұзу (ӘҚБтК-нің 602-бабының 1-бөлігі) үшін бұрын инспектордың қалауына байланысты ескерту немесе 3 АЕК көлемінде айыппұл салынатын.
Енді бірінші рет бұзған жағдайда тек ескерту беріледі. Бірақ бір жыл ішінде қайталанса, айыппұл 5 АЕК мөлшерінде болады. Бұл өзгеріс санкция таңдау мүмкіндігімен байланысты сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін азайтуға бағытталған.
Жылдамдықты асыру үшін айыппұлдар
Жылдамдық режимін бұзғаны үшін айыппұлдар айтарлықтай өседі:
- Жылдамдықты 60 км/сағ және одан жоғары арттырғаны үшін 40 АЕК (ӘҚБтК-нің 592-бабының 3-1-бөлігі).
- Бір жыл ішінде қайталанса, 60 АЕК мөлшерінде айыппұл салынады.
- Мысалы, қалада рұқсат етілген 60 км/сағ жылдамдықтың орнына 120 км/сағ және одан жоғары жылдамдықпен жүру осы нормаға сәйкес жазаланады.
Орташа жылдамдықты бақылау
Енді жылдамдықты асыру тек камера немесе радар арқылы емес, белгілі бір жол учаскесіндегі орташа жылдамдық негізінде анықталады.
Орташа жылдамдық формуласы:
жол учаскесінің ұзындығы / оны өтуге кеткен уақыт
Алайда, орташа жылдамдықты арттырғаны үшін жеке айыппұл қарастырылмайды. Жай ғана бақылаудың жаңа тәсілі енгізіледі.
Бұл жүйе тек республикалық маңызы бар трассаларда қолданылады. Заң шығарушылардың айтуынша, жылдамдықты асыру – ауыр салдары бар жол-көлік оқиғаларының негізгі себебі болғандықтан, бұл әдіс апаттардың алдын алуға көмектеседі.
Дегенмен, сарапшылар бұл бақылау жүйесіне қатысты заңдылық пен құқық қолдану қағидаттарына (кінәсіздік презумпциясы, құқықбұзушылықтың нақты орны мен уақытының көрсетілуі) байланысты сұрақтар туындайтынын атап өтуде.
Емтихан тапсыруға шектеулер
Жаңа норма енгізіледі:
- Жүргізуші куәлігі жоқ, бірақ көлікті мас күйінде жүргізген тұлғалар 7 жыл бойы емтихан тапсыра алмайды.
- Бір жыл ішінде қайталанса, тыйым мерзімі 8 жылға дейін ұзартылады.
- Бұл ереже медициналық куәландырудан бас тартқан адамдарға да қолданылады.
Бұрын жүргізуші куәлігі жоқ тұлғалар әкімшілік жаза (мысалы, 20 тәулік қамау) аяқталғаннан кейін бірден куәлік ала алатын.
Нұсқаушылар мен автомектептерге қойылатын талаптар
- Енді жүргізуші нұсқаушылары оқу процесі мен емтихан кезінде жүргізуші мәртебесіне теңестіріледі. Бұл түзету, сынақ тапсырушы куәлік алмайынша ресми түрде жүргізуші болып саналмайтындығына байланысты енгізілді.
- Жүргізушілерді дайындау тек арнайы білім беру ұйымдарында жүзеге асырылады.
- Өзін-өзі оқыту институты нормативтік актілерден алынып тасталған болатын, енді ол заң жүзінде толық жойылады.
Қашан күшіне енеді?
Түзетулер 2024 жылдың 4 желтоқсанынан бастап қолданылады.
Кейбір нормалар (мысалы, мопедтердің техникалық тексерісіне қатысты) 2025 жылдың 5 сәуірінде күшіне енеді.
Бұл өзгерістер жол қауіпсіздігін арттыруға және жол ережесін бұзушыларға бақылауды күшейтуге бағытталған. Дегенмен, олардың жүзеге асырылуы құқықтық қайшылықтар мен даулы мәселелерді болдырмау үшін мұқият қарастыруды талап етуі мүмкін.