Қазақстандағы электрлі самокаттар: қолайлылық пен қауіпсіздік арасында

Қазақстандағы электрлі самокаттар: қолайлылық пен қауіпсіздік арасында Жылы күндердің келуімен электрлі самокаттар Қазақстан қалаларының көшелерін қайтадан толтырды, бұл олардың толықтай тыйым салыну мүмкіндігі туралы пікірталастарды өршітті. Ішкі істер министрлігінің мәліметінше, 2023 жылы электрлі самокаттардың қатысуымен 285 жол-көлік оқиғасы (ЖКО) тіркелді. 2024 жылдың басынан бері мұндай оқиғалар саны 45-ке жетті. Өткен жылы 7931 самокат жүргізушісі жауапкершілікке тартылса, биыл олардың саны 9195-ке дейін өсті. Алматыда өткен жылы электрлі самокаттармен байланысты 600-ден астам ЖКО тіркелді, салдарынан 48 адам жарақат алды, ал үшеуі қаза тапты. Ағымдағы жылдың алғашқы бес айында 38 ЖКО орын алып, 42 адам зардап шекті, бірақ қайғылы жағдайлар тіркелген жоқ. Жақында күшіне енген жаңа заң мен Мәжіліс пен ІІМ-нің микромобильді көлік құралдарын басқару ережелері туралы түсіндірмелері сұрақтар мен пікірталастардың азаюына ықпал етпеді. Қазақстандықтардың электрлі самокаттарға деген көзқарасы әртүрлі. Қалалық мобильділік басқармасының деректеріне сәйкес, Алматыда қазіргі уақытта шамамен 90 шақырымдық велосипед инфрақұрылымы құрылған, оның ішінде 25 шақырымнан астам велосипед жолағы және 65 шақырымға жуық велосипед жолдары бар. Алайда бұл жеткіліксіз болып отыр. Көлік саясаты саласының сарапшысы Елена Ерзакович электрлі самокаттарды таптырмас көлік түрі деп санайды, бірақ басқа азаматтарға кедергі келтіретін мәселелерді шешу қажеттігін атап өтеді. Оның пікірінше, электрлі самокаттар экологиялық таза көлік ретінде төмен көміртекті тасымалға жатады, ал олардың беделінің төмендеуі инфрақұрылымның жетіспеушілігімен байланысты. Сондай-ақ Ерзакович электрлі самокаттарды тұраққа қоюды қосымша реттеуді ұсынады. Қазіргі мәселе – жалға алушылардың дұрыс тұрақ қою мәдениетінің жоқтығы және биліктің жалға беру қызметін ұсынатын компаниялармен өзара әрекеттесуіне қатысты нақты ережелердің болмауы. Шерингтік компаниялардың бірінің бас директоры Серік Қанапияновтың айтуынша, электрлі самокаттарға деген сұраныс артып келеді. Алматыда самокатпен жүру саны 89%-ға, Астанада 38%-ға өсті. Алматыдағы пайдаланушылар саны 134%-ға, Астанада 160%-ға артты. Алматыда тек осы компанияға тиесілі самокаттардың саны жеті мыңға жетті. Оның пікірінше, электрлі самокатпен жайлы жүру үшін көлік жүргізу мәдениетін қалыптастыру және қауіпсіздікті арттыру қажет, бұл үшін көлік ағынын бөлу және қолжетімді инфрақұрылымды дамыту маңызды. Алматыда электрлі самокаттар үшін жылдамдық шектеулері және қозғалысқа тыйым салынған аймақтар енгізілді. Мысалы, Панфилов көшесі – жылдамдығы шектелген аймақ, ал Арбат пен саябақтар (28 гвардияшы-панфиловшылар атындағы саябақ, Горький саябағы, Тұңғыш Президент саябағы) – қозғалысқа тыйым салынған аймақтар. Самокат тебуге ең танымал орындар – Абай даңғылы, Тимирязев және Шевченко көшелері, олар тұрғын аудандар мен қаланың орталығын байланыстырады. Бір ғана шерингтік компанияның тұрақ саны қоғамдық көлік аялдамаларынан үш есе көп.